Cấu trúc dự án, vòng đời request và Artisan

Bản đồ thư mục

• app/: code của bạn. Mặc định chỉ có Http/Controllers, Models và Providers. Các thư mục khác (Jobs, Events, Policies...) tự xuất hiện khi bạn tạo bằng lệnh make.
• bootstrap/app.php: nơi cấu hình routing, middleware và xử lý lỗi.
• config/: file cấu hình, đọc giá trị từ .env.
• database/: migration, seeder, factory và file database.sqlite.
• public/: thư mục web công khai; public/index.php là cửa vào của mọi request.
• resources/: view Blade, CSS, JS.
• routes/: web.php (route trang web) và console.php (lệnh và lịch chạy).
• storage/: log, cache, file tải lên.
• tests/: test Pest.
• vendor/: thư viện Composer, không sửa tay.

So với Next.js: routes/web.php thay cho việc tạo file trong app router; controller thay cho route handler hay server action; resources/views là phần giao diện.

Một request đi qua những đâu?

1. Trình duyệt gọi tới public/index.php.
2. bootstrap/app.php dựng ứng dụng.
3. Request đi qua middleware (giống middleware trong Next.js): kiểm tra phiên đăng nhập, CSRF...
4. Router tìm route khớp trong routes/web.php.
5. Controller xử lý, trả về view, JSON hoặc redirect.
6. Response đi ngược qua middleware rồi trả về trình duyệt. Xong request, mọi thứ được dọn sạch.

File bootstrap/app.php trong Laravel 13:

return Application::configure(basePath: dirname(__DIR__))
    ->withRouting(
        web: __DIR__.'/../routes/web.php',
        commands: __DIR__.'/../routes/console.php',
        health: '/up',
    )
    ->withMiddleware(function (Middleware $middleware): void {
        // đăng ký middleware ở đây
    })
    ->withExceptions(function (Exceptions $exceptions): void {
        // tùy chỉnh xử lý lỗi ở đây
    })->create();

Codebase Laravel 10 trở về trước không có file này mà dùng app/Http/Kernel.php và app/Console/Kernel.php. Gặp dự án cũ, hãy tìm middleware ở đó.

.env và config

• .env chứa giá trị riêng của từng máy (mật khẩu database, khóa API), không commit lên git; .env.example là bản mẫu.
• Chỉ gọi env() bên trong thư mục config/. Ở mọi chỗ khác dùng config('app.name'). Lý do: khi chạy php artisan config:cache trên server, file .env không còn được đọc nữa.

Artisan: trợ lý dòng lệnh

• php artisan list: xem mọi lệnh.
• php artisan make:controller, make:model...: tạo file đúng chỗ, đúng mẫu.
• php artisan route:list: xem toàn bộ route.
• php artisan tinker: REPL để chạy thử code PHP với dữ liệu thật, giống mở node trong terminal.
• php artisan about: tóm tắt cấu hình ứng dụng.

Bài tập

1. Mở bootstrap/app.php và giải thích mỗi phần bằng lời của bạn.
2. Chạy php artisan route:list: route /up là gì? (gợi ý: health check cho server).
3. Mở tinker và chạy App\Models\User::count().
4. Thêm APP_NAME="Hoc Laravel" vào .env, rồi trong tinker chạy config('app.name').

Xem thêm

• Bài 5: Vòng đời Request Lifecycle trong Laravel 12 (kênh Học Lập Trình 96, tiếng Việt, 7 phút)